غلامحسين محرمى
55
تاريخ تشيع از آغاز تا پايان عصر غيبت صغرى ( فارسي )
فراوانى خود را حسينى يا بر دين حسين معرفى كردهاند « 1 » . ابن حزم اندلسى در اينباره مىگويد : « از جمله رافضيان « حسينيه » هستند و آنان اصحاب ابراهيم اشترند كه در كوچههاى كوفه مىگشتند و فرياد « يا لثارات الحسين » سر مىدادند كه به آنها حسينيه مىگفتند » « 2 » . اما نام قطعيه بعد از شهادت امام كاظم عليه السّلام ، در مقابل واقفيه ، بر شيعيان اطلاق شد . يعنى آنان به شهادت امام كاظم قطع و يقين پيدا كردند و به امامت امام رضا عليه السّلام و امامان بعد از او قائل شدند ، در حالىكه واقفيه قائل به مرگ امام موسى كاظم عليه السّلام نبودند » « 3 » . لقب جعفريه امروزه به لحاظ فقهى بيشتر در مقابل مذاهب چهارگانه اهل سنت ، براى شيعه به كار مىرود ؛ زيرا فقه شيعه بيشتر از همه امامان ، به دست امام جعفر صادق عليه السّلام شكل گرفت و بيشتر روايات فقهى ما از آن جناب است ، ولى باتوجه به شعرى كه از سيد حميرى داريم ، مىتوان فهميد كه نه تنها به لحاظ فقهى در همان زمان امام صادق عليه السّلام نام جعفرى بر شيعيان اطلاق شده ، بلكه به لحاظ اصولى نيز در مقابل ساير فرقهها ، اين نام براى آنان به كار مىرفته است . شعر حميرى چنين است : تجعفرت باسم الله و الله اكبر « 4 » « 5 » . منظور سيد حميرى از جعفرى شدن ، مراجعه به طريقهء حقه شيعهء اماميه است كه در مقابل كيسانيه آمده است . موقعيت على عليه السّلام در ميان صحابه امير مؤمنان على عليه السّلام در ميان صحابهء پيامبر جايگاه ويژهاى داشت . مسعودى گويد :
--> ( 1 ) . ابن شهر آشوب . مناقب آل ابى طالب ، موسسه انتشارات علامه ، قم ، ج 4 ، ص 102 . ( 2 ) . ابن عبد ربه اندلسى . العقد الفريد ، دار احياء التراث العربى ، بيروت ، 1409 ه ، ج 2 ، ص 234 . ( 3 ) . شهرستانى . الملل و النحل ، ص 150 . ( 4 ) . به نام خدا جعفرى شدم و خدا بزرگ است . ( 5 ) . مسعودى ، على بن حسين . مروج الذهب ، منشورات مؤسسة الاعلمى للمطبوعات ، بيروت 1411 ه ، ج 3 ، ص 92 .